Wijnopleidingen › SDEN 2
SDEN 2 (Wijnoorkonde): wat je moet weten, het examen en de examenwijnen
SDEN 2, de Wijnoorkonde, is het Nederlandse wijndiploma voor wie wijn wil leren kennen en uitleggen: in een winkel, in een restaurant of gewoon voor jezelf. Op deze pagina lees je wat SDEN is, welke stof je moet kennen, hoe het examen gaat en hoe je je voorbereidt. Onderaan staat een proefdoos met de wijnen van de openbare examenlijst.
In het kort
- Het examen
- Het examen SDEN 2 (Wijnoorkonde) telt 50 vragen.[7]
- Wijngebieden
- Wijngebieden wegen het zwaarst: 34 van de 50 vragen (68%).[7]
- Vijf niveaus
- Wijnexamens op vijf niveaus, van een instapniveau tot Magister Vini.[4]
- Theorie en praktijk
- 50 vragen: 46 meerkeuzevragen theorie met drie antwoorden en minstens 4 praktijkvragen met twee antwoorden, waarbij je wijn in een glas krijgt.[6]
- Duur en cesuur
- Maximaal 60 minuten; geslaagd bij 60 procent, dus 30 van de 50 punten.[6]
Wat is SDEN?
SDEN, de Stichting Dranken Examens en Normering, maakt de landelijk erkende drankexamens in Nederland. Opleiden en examineren zijn gescheiden: je volgt een cursus bij een opleider en die vraagt het examen aan bij SDEN. Een examencommissie bewaakt de inhoud en de kwaliteit.[1, 2, 3]
Er zijn vijf wijnniveaus, van een kennismaking (niveau 1) tot Magister Vini (niveau 5). Niveau 2 heet de Wijnoorkonde, niveau 3 het Wijnbrevet en niveau 4 Vinoloog van de Wijnacademie. Elk niveau bouwt voort op het vorige.[4, 5]
De belangstelling groeit mee met wat we drinken: in 1975 dronk een Nederlander zo'n 6 liter wijn per jaar, nu 22 liter.[4]
Voor wie is SDEN 2?
SDEN 2 is bedoeld voor mensen die in een winkel, bar of restaurant wijnadvies geven, maar past ook bij de liefhebber die meer wil weten. Je hoeft er geen eerder diploma voor te hebben.[6]
Wat je moet weten
De stof is verdeeld over zes thema's: de druif, wijnbouw, wijnbereiding, wijngebieden, wet- en regelgeving en proeven en behandelen van wijn. Verreweg het zwaarst wegen de wijngebieden.[5, 7]
Bij de druiven gaat het erom dat je ze aan streken koppelt: chardonnay aan Bourgogne en de Nieuwe Wereld, riesling aan de Elzas en Duitsland, sauvignon blanc aan de Loire en Nieuw-Zeeland, gamay aan de Beaujolais, sangiovese aan Italië en zo verder. In de tabel hieronder staan ze allemaal.[8]
Bij wijnbouw leer je de basis: snoeien, de jaarlijkse cyclus van uitbotten tot winterrust, ziektes als druifluis en rot en wat klimaat en bodem doen. Bij wijnmaken de stappen van oogst tot fles, met de gisting, de rijping op tank of hout en de correctie met suiker (chaptalisatie).[8]
Bij mousserende wijn leer je het verschil tussen de traditionele methode en de tankmethode, bij versterkte wijn de typen port en sherry: tawny, ruby, fino, oloroso en PX.[5]
Verder het etiket (wat er verplicht op moet en wat AOC, IGP of DO betekent) en het werk aan tafel: een eenvoudige proefnotitie, bekende combinaties met eten, een fles openen en presenteren, decanteren en kurk herkennen.[8]
| Druif | Kleur | Hoort bij |
|---|---|---|
| Chardonnay | wit | Bourgogne, Nieuwe Wereld |
| Riesling | wit | Elzas, Duitsland |
| Gewurztraminer | wit | Elzas |
| Pinot blanc | wit | Elzas |
| Sauvignon blanc | wit | Loire, Nieuw-Zeeland |
| Chenin blanc | wit | Loire, Zuid-Afrika |
| Grüner veltliner | wit | Oostenrijk |
| Viognier | wit | Frankrijk |
| Cabernet sauvignon | rood | Frankrijk, Nieuwe Wereld |
| Gamay | rood | Beaujolais |
| Grenache | rood | Frankrijk, Spanje |
| Malbec | rood | Argentinië |
| Merlot | rood | Frankrijk |
| Pinot noir | rood | Bourgogne, Nieuwe Wereld |
| Sangiovese | rood | Italië |
| Syrah of shiraz | rood | Frankrijk, Australië |
| Tempranillo | rood | Spanje |
Bronnen van de tabel: [8]
De wijngebieden
Frankrijk is het grootste land in het examen, met Champagne, de Elzas, Bourgogne, de Beaujolais, de Loire, Bordeaux, de Rhône en de Languedoc-Roussillon, elk met hun bekendste deelgebieden. Daarna volgen Spanje en Portugal, Duitsland en Oostenrijk, Italië en de Nieuwe Wereld.[7, 8]
| Land | Vragen | Streken die je moet kennen |
|---|---|---|
| Frankrijk | 11 | Champagne, Elzas, Bourgogne, Beaujolais, Loire, Bordeaux, Rhône, Languedoc-Roussillon |
| Italië | 5 | Barolo (Piemonte), Bardolino, Valpolicella, Soave (Veneto), Chianti, Brunello di Montalcino (Toscane) |
| Spanje en Portugal | 6 | Rioja, Rueda, La Mancha, Jerez; port |
| Duitsland, Oostenrijk, overig Europa | 6 | Mosel, Rheingau, Rheinhessen, Pfalz, Baden; Wachau; Tokaj |
| Noord- en Zuid-Amerika | 3 | Napa Valley, Central Valley (Chili), Mendoza |
| Zuid-Afrika, Australië, Nieuw-Zeeland | 3 | Stellenbosch, Barossa Valley, Marlborough |
Het examen
Het examen telt 50 vragen: 46 meerkeuzevragen over de theorie met drie antwoorden en minstens vier praktijkvragen. Bij die praktijkvragen krijg je wijn in een glas en kies je uit twee antwoorden, bijvoorbeeld de herkomst. Je hebt maximaal een uur.[6, 7]
Je bent geslaagd bij 60 procent: 30 van de 50 punten. Eigen hulpmiddelen en aantekeningen zijn niet toegestaan.[6]
Voor het proefgedeelte publiceert SDEN een lijst met de wijnen die gevraagd kunnen worden. Het gaat erom dat je een typische wijn herkent; atypische wijnen komen niet voor.[9]
Zo bereid je je voor
Je volgt een cursus bij een opleider; die vraagt daarna het examen voor je aan. Een lijst van docenten voor niveau 1 tot en met 3 staat op wijn.nl.[3]
Proef zoveel mogelijk van de wijnen op de examenlijst, liefst naast elkaar. Tijdens de opleiding proef je meer wijnen dan op de lijst staan; de proefdoos hieronder dekt alleen de examenlijst.[9]
SDEN of WSET?
Het internationale alternatief is WSET. Het examen van WSET Level 2 is een gesloten-boekexamen van een uur met 50 meerkeuzevragen, na minstens 28 uur studie. SDEN is het Nederlandse, landelijk erkende diploma; WSET is internationaal bekend.[1, 10]
Oefenen met de examenwijnen
Thuis oefenen? Deze doos volgt de wijnlijst van SDEN 2: zes wit en zes rood, per winkel uitgerekend.
De twaalf examenwijnen
Zes wit en zes rood, zoals op de wijnlijst van SDEN 2. Per winkel de voordeligste typische fles per wijn.
Voordeligst bij één winkel
Henri Bloem: 12 van de 12 flessen, samen € 118,95 inclusief verzending*.
In de Doosvuller kun je flessen wisselen, aanvullen tot gratis verzending, of laten uitrekenen of verdelen over meer winkels voordeliger is.
Inhoud van de proefdoos
1Elzas: gewurztraminer of pinot blanc
Twee Elzasser druiven die je moet kunnen onderscheiden: de geurige, kruidige gewurztraminer en de zachte, neutrale pinot blanc.
Pfaff
Pinot Blanc (Sc) 2025
Over deze wijn ▾
Licht, met frisse zuren. Verwacht appel en peer, citrus en noten.
- Druif
- Pinot Blanc
- Appellatie
- Alsace
€ 8,95in de webshop ↗
2Australië: chardonnay
Chardonnay uit een warm klimaat: rijper fruit en vaak hout, als tegenhanger van de Bourgogne.
Over deze wijn ▾
Vol, met frisse zuren. Verwacht steenfruit, boter en vanille en noten.
- Druif
- Chardonnay
- Appellatie
- Victoria
€ 7,95in de webshop ↗
3Bourgogne: chardonnay
De klassieke maat voor chardonnay uit een koel klimaat.
Domaine des Tournons
Over deze wijn ▾
Middelzwaar, met levendige zuren. Verwacht steenfruit, boter en vanille en noten.
- Druif
- Chardonnay
- Appellatie
- Macon
- Wijngaard
- oude stokken
€ 12,95in de webshop ↗
4Chili: chardonnay of sauvignon blanc
Witte wijn uit de Nieuwe Wereld: zonnig, met duidelijk fruit.
Over deze wijn ▾
Licht, met strakke, hoge zuren. Verwacht citrus, groene kruiden en tropisch fruit.
- Druif
- Sauvignon Blanc
- Appellatie
- Aconcagua
€ 8,95in de webshop ↗
5Duitsland: riesling (halb)trocken
Riesling met hoge zuren en weinig of geen restsuiker.
Weingut Meulenhof
Over deze wijn ▾
Heel licht, met strakke, hoge zuren. Verwacht citrus, steenfruit, bloemen en iets mineraals.
- Druif
- Riesling
- Appellatie
- Mosel
- Aanduiding
- Qualitätswein
- Proefnotitie
- iets mineraals (2024)
- Wijngaard
- bodem van leisteen
De aanduiding komt uit de LWIN-database van Liv-ex (bron).
€ 9,95in de webshop ↗
6Nieuw-Zeeland: sauvignon blanc
Uitbundig, groen en tropisch: de herkenbaarste sauvignon blanc.
Goldwater
Mrlb Sauvignon Blanc 2025
Over deze wijn ▾
Licht, met strakke, hoge zuren. Verwacht citrus, groene kruiden en tropisch fruit.
- Druif
- Sauvignon Blanc
- Appellatie
- Marlborough
- Proefnotitie
- passievrucht, appel en iets mineraals; fris (2025)
€ 10,95in de webshop ↗
7Australië: shiraz of cabernet sauvignon
Rood uit een warm klimaat: vol, rijp fruit, soms mint of eucalyptus.
Over deze wijn ▾
Vol, met frisse zuren en stevige tannine. Verwacht zwart fruit, peper en kruiden.
- Druif
- Syrah
- Appellatie
- Victoria
€ 7,95in de webshop ↗
8Beaujolais: gamay
Licht, fruitig rood met weinig tannine.
Domaine Montangeron
Chiroubles 2025
Over deze wijn ▾
Licht, met strakke, hoge zuren en weinig tannine. Verwacht rood fruit en bloemen.
- Druif
- Gamay
- Appellatie
- Chiroubles
€ 10,95in de webshop ↗
9Bordeaux rood
De klassieke blend van cabernet sauvignon en merlot, met stevige tannine.
BIO 2020
Over deze wijn ▾
Vol, met levendige zuren en wat grip.
- Druif
- Cabernet Franc en Merlot
- Appellatie
- Bordeaux
- Proefnotitie
- pruim, kers en kruiden; krachtig (2022)
- Kelder
- in beton gerijpt
- Wijngaard
- bodem van klei, kalk en zand
€ 8,95in de webshop ↗
10Bourgogne: pinot noir
Pinot noir uit een koel klimaat: licht van kleur, rood fruit, fris.
Domaine des Tournons
Over deze wijn ▾
Heel licht, met strakke, hoge zuren en weinig tannine. Verwacht rood fruit en iets aards.
- Druif
- Pinot Noir
- Appellatie
- Bourgogne
- Proefnotitie
- kers, aardbei en kruiden; fris, licht en soepel (2025)
€ 14,95in de webshop ↗
11Chili: carmenère of merlot
Zacht, rijp rood uit Chili; carmenère heeft vaak een groene, kruidige toon.
Over deze wijn ▾
Krachtig en vol, met frisse zuren en wat grip. Verwacht zwart fruit en groene kruiden.
- Druif
- Carmenère
- Proefnotitie
- zwarte bes en kruiden; soepel en krachtig (2022)
€ 8,95in de webshop ↗
12Spanje: rood crianza of reserva
Tempranillo met houtrijping: vanille, kokos en gedroogd rood fruit.
Marqués de Alfamen
Reserva Red 2022
Over deze wijn ▾
Krachtig en vol, met frisse zuren en stevige tannine.
- Druif
- Cabernet Sauvignon en Grenache
- Appellatie
- Aragon
€ 7,50in de webshop ↗
Ter vergelijking: de voordeligste fles per wijn, verspreid over 5 winkels, kost samen € 171,99 met verzending. Bundelen bij één winkel is dus voordeliger.
Andere winkels
| Winkel | Flessen | Doos met verzending |
|---|---|---|
| Grandcruwijnen | 12 van 12 | € 168,80 |
| Colaris | 12 van 12 | € 203,60 |
| Favoriete Wijn | 11 van 12 | € 143,98 |
| Crombé Wines | 11 van 12 | € 146,79 |
| Lobenbergs Gute Weine | 11 van 12 | € 210,32 |
| Mondovino | 10 van 12 | € 119,04* |
| Wijnhandel Appeldoorn | 10 van 12 | € 120,25 |
| Vindict | 10 van 12 | € 123,85 |
Proefvolgorde
- Dan de witte wijn, van licht en strak naar vol en rond, zodat een zware wijn de lichte niet overstemt.Elzas: gewurztraminer of pinot blanc
- Chili: chardonnay of sauvignon blanc
- Duitsland: riesling (halb)trocken
- Nieuw-Zeeland: sauvignon blanc
- Australië: chardonnay
- Bourgogne: chardonnay
- Rood van weinig naar veel tannine: na een stevige wijn voelt een lichte wijn dun aan.Beaujolais: gamay
- Bourgogne: pinot noir
- Spanje: rood crianza of reserva
- Chili: carmenère of merlot
- Australië: shiraz of cabernet sauvignon
- Bordeaux rood
Prijzen en voorraad uit de dagelijkse scan van 6 november 2026; de webshop is leidend. Een * betekent dat de verzendkosten van die winkel een schatting zijn.
Verder lezen: streken uit het examen
Deze gidsen gaan dieper in op streken die op het examen terugkomen, met geschiedenis, druiven, appellaties en een proefdoos.
Bronnen
- SDEN: hét landelijk erkende exameninstituut, Stichting Dranken Examens en Normering (SDEN) (geraadpleegd 25 oktober 2026).
- Over de SDEN, Stichting Dranken Examens en Normering (SDEN) (geraadpleegd 25 oktober 2026).
- Opleiders, Stichting Dranken Examens en Normering (SDEN) (geraadpleegd 25 oktober 2026).
- Wijnexamens, Stichting Dranken Examens en Normering (SDEN) (geraadpleegd 25 oktober 2026).
- Eindtermen SDEN-niveau 1, 2 en 3 (2017), Stichting Dranken Examens en Normering (SDEN) (geraadpleegd 25 oktober 2026).
- Examenprocedure SDEN-niveau 2 (2024), Stichting Dranken Examens en Normering (SDEN) (geraadpleegd 25 oktober 2026).
- Toetsmatrijs SDEN 2 Wijnoorkonde, Stichting Dranken Examens en Normering (SDEN) (geraadpleegd 25 oktober 2026).
- Toelichting toetstermen SDEN-niveau 2 (2019), Stichting Dranken Examens en Normering (SDEN) (geraadpleegd 25 oktober 2026).
- Lijst wijnen examen SDEN 2 en SDEN 3, Stichting Dranken Examens en Normering (SDEN) (geraadpleegd 25 oktober 2026).
- WSET Level 2 Award in Wines, Wine & Spirit Education Trust (WSET) (geraadpleegd 25 oktober 2026).
Deze pagina is niet van SDEN of van een opleider. De inhoud van de proefdoos volgt de openbare wijnlijst van SDEN; welke fles er per wijn in komt, is onze keuze en wordt elke dag opnieuw berekend uit wat de winkels op voorraad hebben.
Links naar winkels tellen we anoniem (privacy, affiliate-links). De volgorde van de winkels hangt alleen af van de prijs, nooit van een vergoeding.
Drink met mate. Wijn is niet bedoeld voor wie jonger is dan 18. Alcohol verkopen we niet: je bestelt altijd zelf bij de webshop en die controleert je leeftijd.